Aspekty prawne nabywania nieruchomości na Cyprze Północnym przez obcokrajowców
Obecnie administracja Cypru Południowego prowadzi szeroko zakrojoną kampanię dezinformacyjną, mającą na celu zdyskredytowanie administracji i legalnego rządu tureckiej społeczności Cypru (Turecka Republika Cypru Północnego) w kwestiach związanych z prawem własności nieruchomości na wyspie. Administracja Cypru Południowego, omijając przepisy obowiązującej konstytucji Cypru(тут внутри ссылка на конституцию), jednostronnie przywłaszczyła sobie prawo do reprezentowania legalnego, obecnie niefunkcjonującego rządu wyspy (historia tego zagadnienia jest dobrze udokumentowana). Prowadzone są również akcje skierowane przeciwko obywatelom UE, którzy posiadają nieruchomości na Cyprze Północnym.
W 2004 roku były właściciel działki w Lapcie (Turecka Republika Cypru Północnego), Cypryjczyk Grek Meletius Apostolides pozwał obywatela Wielkiej Brytanii, Davida Oramsa, który nabył tę działkę od jej nowego właściciela, Cypryjczyka Turka. Decyzja sądu administracji greckiej Cypru zapadła na korzyść greckiego Cypryjczyka i nakazała Oramsowi zapłacić zawyżoną rekompensatę za użytkowanie nieruchomości oraz zniszczyć wybudowany na spornej działce budynek. Pan Orams nie uznaje uprawnień sądów greckiej administracji do rozstrzygania kwestii prawa własności nieruchomości, twierdząc, że kwestia prawa własności nieruchomości na Cyprze Północnym nie należy do kompetencji sądów cywilnych Cypru Południowego ani sądów cywilnych UE w ogóle.
Cypryjczycy Turcy, sprzedając nieruchomości obywatelom UE lub innych krajów, mają pełne prawo do posiadania i dysponowania takimi nieruchomościami zgodnie z wcześniejszymi umowami, które określają obecny stan rzeczy, w którym wyspa jest podzielona na dwie społeczności Cypryjczyków: grecką i turecką, posiadające administracyjne podziały na dwie niezależne terytoria: południowe (zarządzane przez administrację grecką) i północne (zarządzane przez administrację turecką). Każda ze stron posiada swoje organy ustawodawcze, które ustalają zasady przeprowadzania takich transakcji i określają prawo własności nieruchomości zgodnie z obowiązującymi przepisami i na podstawie międzynarodowych umów zawartych przy pośrednictwie ONZ. Rozstrzyganie kwestii prawa do nieruchomości jest prerogatywą ONZ i odpowiednich niezależnych organizacji międzynarodowych, a nie greckiej administracji wyspy. Obywatele UE, którzy odmawiają wykonania nieważnych orzeczeń sądów greckiej administracji, zostali przez nią uznani za przestępców międzynarodowych ukrywających się przed wymiarem sprawiedliwości, co wyrządziło nieodwracalną szkodę moralną poszkodowanym obywatelom UE. Rząd Wielkiej Brytanii, na przykład, odmówił uznania ważności orzeczeń sądów greckich dotyczących obywateli Wielkiej Brytanii, którzy posiadają nieruchomości na Cyprze Północnym. Parlament Niemiec uznał takie decyzje sądów greckiej administracji, skierowane przeciwko obywatelom UE, za nieważne i nie posiadające mocy prawnej.
W ostatnim czasie, szczególnie po referendum (24 kwietnia 2004 roku) dotyczącym planu pokojowego rozwiązania sytuacji na Cyprze, zaproponowanego przez ONZ i znanego w prasie jako „Plan Annana”, wiele osób zagranicznych nabyło nieruchomości na Cyprze Północnym. W związku z tym rozwiązywanie kwestii prawa własności ma kluczowe znaczenie. Mimo odrzucenia „Planu Annana” przez stronę grecką, kiedy 75% Greków-Cypryjczyków zagłosowało przeciw, a 65% społeczności tureckiej zagłosowało za, już teraz można z pewnością stwierdzić, że kwestie prawa własności nieruchomości znajdujących się na terytorium Cypru Północnego będą rozstrzygane na podstawie zapisów zawartych w tym Planie.
Na Cyprze Północnym obecnie istnieją cztery typy nieruchomości:
Po przybyciu tureckich sił pokojowych na wyspę (desant tureckich sił pokojowych na wyspie jest legitymacją międzynarodową, wynikającą z międzynarodowych zobowiązań zawartych w Umowie o Gwarancjach (ссылка – https://www.mfa.gr/images/docs/kypriako/treaty_of_guarantee.pdf ) podpisanej 16 sierpnia 1960 r. w Nikozji przy tworzeniu Republiki Cypru), przeprowadzonej po porozumieniu z Radą Bezpieczeństwa ONZ i Radą Europy w celu przywrócenia porządku konstytucyjnego, powrotu do władzy legalnie wybranego rządu i zatrzymania krwawej wojny domowej, wywołanej przez greckich nacjonalistów, wyspa została faktycznie podzielona na dwie części. Południową, kontrolowaną przez Greków-Cypryjczyków i północną, kontrolowaną przez turecką społeczność wyspy. Ustanowiona granica, nazywana „zieloną linią”, jest kontrolowana przez Międzynarodowe Siły Pokojowe ONZ na Cyprze. W związku z tym Grecy-Cypryjczycy skupili się na południu pod kontrolą administracji greckiej, a Turcy-Cypryjczycy na północy wyspy, zarządzanej przez administrację turecką. Takie podział mieszkańców wyspy według przynależności etnicznej, oddzielnie żyjących na podzielonych terytoriach, był środkiem wymuszonym i wspieranym przez ONZ. W 1975 r. w Wiedniu liderzy tureckiej i greckiej społeczności wyspy, Rauf Denktaş i Glafkos Klerides, podpisali umowę o przesiedleniu wszystkich cywilów do odpowiednich części wyspy zgodnie z ich przynależnością narodową. Kolejne umowy, wypracowane podczas spotkań liderów obu społeczności w 1977 i 1979 r., między Raufa Denktaşa a Arcybiskupem Makariusem oraz Denktaşem i Kiprosem, ustaliły, że dalsze rozwiązanie problemu cypryjskiego możliwe będzie tylko przy rozdzielnym zamieszkiwaniu dwóch społeczności, na dwóch niezależnych terytoriach zarządzanych przez administrację grecką i turecką.
Plan pokojowego rozwiązania zaproponowany przez ONZ przewidywał rozstrzyganie kwestii prawa własności, w oparciu o te wcześniejsze zasadnicze umowy. Zakładał, że nieruchomości pozostawione przez Turków-Cypryjczyków na południu będą w pełni rekompensowane równoważną własnością na północnej stronie wyspy, w obszarze koncentracji tureckiej społeczności. I odwrotnie. W Załączniku VII, art. 12 do „Planu Annana” stwierdza się, że osoba, która posiada nieruchomość przez ostatnie 10 lat, otrzymaną jako rekompensatę za pozostawioną nieruchomość, ma pełne prawo do dysponowania nią jako prawny właściciel. Ponadto, art. 13 stanowi, że osoba, która nabyła taką nieruchomość od osoby przesiedlonej, nabywa takie same prawa, jak osoba, która otrzymała tę nieruchomość w ramach rekompensaty za pozostawioną nieruchomość.
Ta sama zasada dotyczy nieruchomości z kategorii 3 i 4, z dodatkowym zapisem, że jeśli na spornej nieruchomości postawiono budynek lub przeprowadzono kapitalny remont (odnowienie), prawo własności przechodzi na nowego właściciela nieruchomości, a dokonuje się oceny przeprowadzonych inwestycji kapitałowych. Poprzedni właściciel otrzymuje rekompensatę, obliczaną na podstawie cen obowiązujących w momencie administracyjnego podziału wyspy (1975 r.). Rekompensatę wypłaca specjalnie powołana komisja ds. nieruchomości, która od 2006 roku wypłaciła wnioskodawcom około 40 milionów funtów szterlingów.
W związku z tym, zarówno Turcy-Cypryjczycy, jak i obcokrajowcy nabywający nieruchomości od nich, nie naruszają żadnych obowiązujących przepisów prawnych, a ich prawo do posiadania nieruchomości na Cyprze Północnym jest potwierdzone istniejącymi międzynarodowymi umowami.
W 2004 roku były właściciel działki w Lapcie (Turecka Republika Cypru Północnego), Cypryjczyk Grek Meletius Apostolides pozwał obywatela Wielkiej Brytanii, Davida Oramsa, który nabył tę działkę od jej nowego właściciela, Cypryjczyka Turka. Decyzja sądu administracji greckiej Cypru zapadła na korzyść greckiego Cypryjczyka i nakazała Oramsowi zapłacić zawyżoną rekompensatę za użytkowanie nieruchomości oraz zniszczyć wybudowany na spornej działce budynek. Pan Orams nie uznaje uprawnień sądów greckiej administracji do rozstrzygania kwestii prawa własności nieruchomości, twierdząc, że kwestia prawa własności nieruchomości na Cyprze Północnym nie należy do kompetencji sądów cywilnych Cypru Południowego ani sądów cywilnych UE w ogóle.
Cypryjczycy Turcy, sprzedając nieruchomości obywatelom UE lub innych krajów, mają pełne prawo do posiadania i dysponowania takimi nieruchomościami zgodnie z wcześniejszymi umowami, które określają obecny stan rzeczy, w którym wyspa jest podzielona na dwie społeczności Cypryjczyków: grecką i turecką, posiadające administracyjne podziały na dwie niezależne terytoria: południowe (zarządzane przez administrację grecką) i północne (zarządzane przez administrację turecką). Każda ze stron posiada swoje organy ustawodawcze, które ustalają zasady przeprowadzania takich transakcji i określają prawo własności nieruchomości zgodnie z obowiązującymi przepisami i na podstawie międzynarodowych umów zawartych przy pośrednictwie ONZ. Rozstrzyganie kwestii prawa do nieruchomości jest prerogatywą ONZ i odpowiednich niezależnych organizacji międzynarodowych, a nie greckiej administracji wyspy. Obywatele UE, którzy odmawiają wykonania nieważnych orzeczeń sądów greckiej administracji, zostali przez nią uznani za przestępców międzynarodowych ukrywających się przed wymiarem sprawiedliwości, co wyrządziło nieodwracalną szkodę moralną poszkodowanym obywatelom UE. Rząd Wielkiej Brytanii, na przykład, odmówił uznania ważności orzeczeń sądów greckich dotyczących obywateli Wielkiej Brytanii, którzy posiadają nieruchomości na Cyprze Północnym. Parlament Niemiec uznał takie decyzje sądów greckiej administracji, skierowane przeciwko obywatelom UE, za nieważne i nie posiadające mocy prawnej.
W ostatnim czasie, szczególnie po referendum (24 kwietnia 2004 roku) dotyczącym planu pokojowego rozwiązania sytuacji na Cyprze, zaproponowanego przez ONZ i znanego w prasie jako „Plan Annana”, wiele osób zagranicznych nabyło nieruchomości na Cyprze Północnym. W związku z tym rozwiązywanie kwestii prawa własności ma kluczowe znaczenie. Mimo odrzucenia „Planu Annana” przez stronę grecką, kiedy 75% Greków-Cypryjczyków zagłosowało przeciw, a 65% społeczności tureckiej zagłosowało za, już teraz można z pewnością stwierdzić, że kwestie prawa własności nieruchomości znajdujących się na terytorium Cypru Północnego będą rozstrzygane na podstawie zapisów zawartych w tym Planie.
Na Cyprze Północnym obecnie istnieją cztery typy nieruchomości:
-
- Turecka własność, która należała do Turka-Cypryjczyka do 1974 r., kiedy to wyspa została podzielona na grecki i turecki sektor;
- Nieruchomość, która należała do obywateli zagranicznych do 1974 r.;
- Nieruchomość, która należała do Greków-Cypryjczyków do 1974 r., a następnie została przekazana Turkom-Cypryjczykom w zamian za nieruchomość pozostawioną przez Turków-Cypryjczyków w południowej części wyspy;
- Nieruchomość, która należała do Greków-Cypryjczyków do 1974 r., a następnie została przekazana przez rząd tureckiej części wyspy Turkom-Cypryjczykom lub przesiedleńcom z Turcji na podstawie przepisów ustawy o rekompensacie za straty poniesione podczas służby wojskowej lub zgodnie z przepisami ustawy o rozwoju gospodarczym i przyciąganiu siły roboczej do przemysłu rolniczego.
Po przybyciu tureckich sił pokojowych na wyspę (desant tureckich sił pokojowych na wyspie jest legitymacją międzynarodową, wynikającą z międzynarodowych zobowiązań zawartych w Umowie o Gwarancjach (ссылка – https://www.mfa.gr/images/docs/kypriako/treaty_of_guarantee.pdf ) podpisanej 16 sierpnia 1960 r. w Nikozji przy tworzeniu Republiki Cypru), przeprowadzonej po porozumieniu z Radą Bezpieczeństwa ONZ i Radą Europy w celu przywrócenia porządku konstytucyjnego, powrotu do władzy legalnie wybranego rządu i zatrzymania krwawej wojny domowej, wywołanej przez greckich nacjonalistów, wyspa została faktycznie podzielona na dwie części. Południową, kontrolowaną przez Greków-Cypryjczyków i północną, kontrolowaną przez turecką społeczność wyspy. Ustanowiona granica, nazywana „zieloną linią”, jest kontrolowana przez Międzynarodowe Siły Pokojowe ONZ na Cyprze. W związku z tym Grecy-Cypryjczycy skupili się na południu pod kontrolą administracji greckiej, a Turcy-Cypryjczycy na północy wyspy, zarządzanej przez administrację turecką. Takie podział mieszkańców wyspy według przynależności etnicznej, oddzielnie żyjących na podzielonych terytoriach, był środkiem wymuszonym i wspieranym przez ONZ. W 1975 r. w Wiedniu liderzy tureckiej i greckiej społeczności wyspy, Rauf Denktaş i Glafkos Klerides, podpisali umowę o przesiedleniu wszystkich cywilów do odpowiednich części wyspy zgodnie z ich przynależnością narodową. Kolejne umowy, wypracowane podczas spotkań liderów obu społeczności w 1977 i 1979 r., między Raufa Denktaşa a Arcybiskupem Makariusem oraz Denktaşem i Kiprosem, ustaliły, że dalsze rozwiązanie problemu cypryjskiego możliwe będzie tylko przy rozdzielnym zamieszkiwaniu dwóch społeczności, na dwóch niezależnych terytoriach zarządzanych przez administrację grecką i turecką.
Plan pokojowego rozwiązania zaproponowany przez ONZ przewidywał rozstrzyganie kwestii prawa własności, w oparciu o te wcześniejsze zasadnicze umowy. Zakładał, że nieruchomości pozostawione przez Turków-Cypryjczyków na południu będą w pełni rekompensowane równoważną własnością na północnej stronie wyspy, w obszarze koncentracji tureckiej społeczności. I odwrotnie. W Załączniku VII, art. 12 do „Planu Annana” stwierdza się, że osoba, która posiada nieruchomość przez ostatnie 10 lat, otrzymaną jako rekompensatę za pozostawioną nieruchomość, ma pełne prawo do dysponowania nią jako prawny właściciel. Ponadto, art. 13 stanowi, że osoba, która nabyła taką nieruchomość od osoby przesiedlonej, nabywa takie same prawa, jak osoba, która otrzymała tę nieruchomość w ramach rekompensaty za pozostawioną nieruchomość.
Ta sama zasada dotyczy nieruchomości z kategorii 3 i 4, z dodatkowym zapisem, że jeśli na spornej nieruchomości postawiono budynek lub przeprowadzono kapitalny remont (odnowienie), prawo własności przechodzi na nowego właściciela nieruchomości, a dokonuje się oceny przeprowadzonych inwestycji kapitałowych. Poprzedni właściciel otrzymuje rekompensatę, obliczaną na podstawie cen obowiązujących w momencie administracyjnego podziału wyspy (1975 r.). Rekompensatę wypłaca specjalnie powołana komisja ds. nieruchomości, która od 2006 roku wypłaciła wnioskodawcom około 40 milionów funtów szterlingów.
W związku z tym, zarówno Turcy-Cypryjczycy, jak i obcokrajowcy nabywający nieruchomości od nich, nie naruszają żadnych obowiązujących przepisów prawnych, a ich prawo do posiadania nieruchomości na Cyprze Północnym jest potwierdzone istniejącymi międzynarodowymi umowami.